X
تبلیغات
مظلوم کربلا - اسامي اسيران كربلا

مظلوم کربلا

کیست این تنها مرا

اسامي اسيران كربلا

 آمنه سكينه
2 ـ ام اسحاق بنت طلحة
ام اسـحـاق يـا ام الحـق ،(321) فـرزند طلحة بن عبيداللّه است .(322) نام او را، عاتكه (323) و مادرش را جرباء بنت قسامه ، از قبيله ى طى گفته اند.(324)
مـورّخـان ، نـام هـمـسـران او و فـرزنـدانـش را بـه تـرتـيـب چـنـيـن نقل كرده اند:
1 ـ امـام حـسـن مـجـتـبى (ع ). ام اسحاق ، چهار پسر به نام هاى حسن ، حسين ، طلحة ، ابوبكر و يك دختر به نام فاطمه براى امام دوم (ع ) به دنيا آورد.(325)
2 ـ امـام حـسـيـن (ع ). ايـن بـزرگـوار، بـنـا بـه سـفارش برادر كه هنگام شهادت به او فرمود: بـرادر! من از اين زن راضى هستم ، نگذاريد كه او از خانه هايتان خارج شود،(326) با ام اسحاق ازدواج كرد و خداوند متعال ، فاطمه و عبداللّه را به ايشان عنايت كرد.(327)
3 ـ عـبـداللّه بـن مـحـمـدبـن ابـى عـتـيـق . امـيـّه ، فـرزنـد عـزيـز ام اسـحـاق از عـبـداللّه مـى باشد.(328)
مـنـابـع كـهـن از حـضـور يـا عـدم حـضـور ام اسـحـاق در كـربـلا و تـحـمـل مـشـقـت هـاى دوران اسـارت وى سـخـنـى نـگـفـتـه انـد ولى بـا مـطـالعـه واقـعـه ى ذيـل مـى تـوان گـفـت : ام اسحاق در كربلا حاضر و به طور يقين در زمره ى اسيران كربلا نيز بوده است .
ام اسـحاق ، همسر امام حسين (ع ) در روز عاشورا فرزندى به دنيا آورد كه او را عبداللّه ناميدند. او بـه دسـت عـبداللّه بن عقبه غنوى و به قولى هانى بن ثبيت حضرمى با تير مجروح شد. امام حـسـين (ع ) خون او را به سوى آسمان ريخت و خونش به زمين بازنگشت . امام باقر (ع ) فرموده است :
اگـر قـطـره ى از ايـن خـون بـه زمـيـن مـى ريـخـت عـذاب الهـى بـر مـردم نازل مى گشت .(329)
3 ـ ام الثغر خوصاء
4 ـ ام الكرام (330)
ام الكرام ، دختر گرامى امام على (ع ) و مادرش ام ولد است .(331) به گفته ى عماد زاده ، او هـمـراه بـرادرش سـيـّدالشـهـدا (ع ) بـه كـربـلا آمـد و پـس از عـاشـورا بـه دسـت دشـمـنـان اهـل بـيـت (ع ) از كـربـلا بـه كـوفـه و سـپـس به شام به اسارت برده شد.(332) از جزئيات زندگى و اقدامات وى در طول اسارت اطلاع ديگرى در دست نيست .
5 ـ اُمامه
امـامـه ، فـرزنـد امـام عـلى (ع ) و مادرش ام ولد است .(333) او با صلت بن عبداللّه ، از نوادگان عبدالمطلب ، ازدواج كرد و براى او دخترى به نام نفيسه به دنيا آورد.(334) بـه گـفـتـه ى عـمـادزاده ، امامه جزو زنان حاضر در كربلا بوده و قطعا در كاروان اسيران نيز حضور داشته است .(335)
6 ـ ام جعفر
ام جـعـفـر نـامـش جـمـانـه ، فرزند امام اوّل شيعيان ، و مادرش ام ولد است .(336) بنا به گـزارشـى ديـگـر، ام جـعـفـر و جـُمـانـه ، نـام دو دخـتـر از فـرزنـدان امـام عـلى (ع ) مـى باشد.(337)
وى از زنـان حـاضـر در كـربـلا و از اسـيـران آن حادثه ى خونين است .(338) از ساير خصوصيات و جزئيات زندگى وى اطلاعى ديگرى در دست نيست .
7 ـ ام الحسن بنت على (ع )
ام الحـسـن يـا ام الحـسـيـن از فـرزنـدان امـام عـلى (ع ) اسـت .(339) نـام وى رمله ى كبرى ،(340) مـادرش ام سـعـيـد دخـتـر عـروة بن مسعود ثقفى (341) و بنا به نقلى ام شـعـيب مخزوميه مى باشد.(342) او با پسر عمّه ى خود، جعدة بن هبيره ى مخزومى كه از شـيـعـيـان خـاص حـضـرت امـير المؤ منين (ع ) و فرزند ام هانى بود ازدواج كرد(343) و خداوند متعال شش فرزند به نام هاى ، جعفر، على ، حسن ، حارث ، عبداللّه ، يحيى به وى عنايت كـرد.(344) ام الحـسـن ، پـس از وفـات جـعـدة ، بـه عـقـد جـعـفـربـن عـقيل در آمد ولى براى او فرزندى نزاد.(345) برخى عبداللّه بن زبيربن عوام را نيز از همسران ام الحسن دانسته اند.(346) اگرچه مورّخين به اسارت وى تصريح نكرده اند ولى بنا بر حضورش در كربلا،(347) به يقين جزو اسيران كربلا نيز بوده است .
8 ـ ام خلف
نـام او در مـنـابـع كـهـن وجـود نـدارد. ولى در مـنـابـع مـتـاءخـر نـقل شده كه وى همسر مسلم بن عوسجه و همان زنى است كه در روز عاشورا پس از شهادت مسلم ، فـرزنـدش ، خـلف را بـه رفـتـن بـه مـيـدان نـبـرد و دفـاع از فـرزنـد رسـول خـدا (ص ) تشويق كرد(348) و خود عصر عاشورا به اسارت نيروهاى دشمن در آمد.
9 ـ ام عبداللّه
ام عـبـداللّه (349) فـرزنـد امـام مـجـتـبـى (ع )، نـامـش ، فـاطـمـه و مـادرش ام ولد اسـت .(350) او بـا امـام سـجـاد (ع ) ازدواج كـرد و از وى چـهـار فـرزند به نام هاى امام محمد باقر (ع )، حسن ، على و عبداللّه متولد شد.(351) او در خاندان امام حسن (ع )، در صداقت و راسـتـگـويى ، بى نظير و نخستين زن علويه بود كه فرزند علوى (امام باقر (ع )) به دنيا آورد.(352)
ام عبداللّه با عموى بزرگوارش ، امام حسين (ع ) به كربلا آمد و در لباس اسارت به كوفه و شـام برده شد. در دوران اسارت شاهد در غل و زنجير بودن همسر (امام سجاد (ع ))، گرسنگى و تشنگى فرزند (امام محمد باقر (ع )) و ديدن سرهاى خويشاوندان بر نيزه بود.(353) در منابع كهن و اخير اطلاعات ديگرى درباره ى نامبرده وجود ندارد.
10 ـ ام عمروبن جناده
نام او بحريه و پدرش مسعود خزرجى است . وى در روز عاشورا، پس از شهادت همسرش ، جناده ، بـه فـرزنـد نـه يـا يـازده سـاله ى خـود امـر كـرد بـه مـيـدان رفـتـه و مشغول نبرد شود. وقتى عمرو به شهادت رسيد، مادر، با خواندن رجز، سر او را به طرف دشمن انـداخـت و يـك نفر را كشت . سپس عمود خيمه را به دست گرفت و با حمله به خصمِ زبون دو نفر ديـگـر را نـيز به هلاكت رساند. آنگاه ، امام حسين (ع )، او را از ادامه ى جهاد و مبارزه منع كرد و ام عـمرو به خيمه بازگشت .(354) از ساير جزئيات زندگى و اقدامات مثبت وى در دوران اسارت اطلاعى در دست نيست .
11 ـ ام كلثوم بنت عبداللّه جعفر
ام كـلثـوم ، فـرزنـد عـبـداللّه بـن جـعـفـربـن ابـى طـالب (ع ) و حـضـرت زيـنـب (س ) اسـت .(355) بـرخـى بـه وى لقـب ((صـغـرى )) داده اند.(356) معاوية ، او را براى يزيد خواستگارى ، ولى دايى بزرگوارش ، امام حسين (ع ) با اين وصلت مخالفت كرد و ايشان را بـه عـقـد ازدواج پـسـر عـمـويـش ، قـاسـم بـن مـحـمـدبـن جـعـفـربـن ابـى طـالب (ع ) در آورد.(357) خـداونـد مـتـعـال نـيـز فـرزنـدى بـه نـام ((فـاطـمـه )) بـه آنـان عـنـايـت كرد.(358)
ام كلثوم ، همراه همسر خود، قاسم ، به دشت خونين نينوا آمد و پس از شهادت وى ، از كربلا به كـوفـه و شـام بـه اسـيـرى بـرده شـد.(359) مـورّخـان درباره ى اقدامات وى در دوران اسـارت ، گـزارشى نقل نكرده اند. گروهى از رجال نويسان ، حجّاج بن يوسف ، ابان بن عثمان بـن عـفـان (360) و خـالدبـن يـزيدبن معاويه را نيز از همسران ام كلثوم ، پس از قاسم دانسته اند.(361)
12 ـ ام كلثوم بنت على (ع ) زينب صغرى
13 ـ امّ كلثوم صغرى
امّ كـلثومِ صغرى ، يكى از دختران امير المؤ منين (ع )،(362) به گفته برخى از منابع از كـسانى است كه در كربلا حضور داشت و به همراه شمار ديگرى به اسارت لشكريان بنى اميّه درآمد.(363)
گـرچـه بـسـيـارى از مـنـابـع از ام كـلثوم به عنوان يكى اسيران حادثه عاشورا نام برده اند، بدون اين كه مقيّد به صغرى و كبرى كنند.(364)
14 ـ ام كلثوم صغرى رقيه بنت على (ع )
15 ـ امّ كلثوم كبرى
ام كلثوم كبرى يكى از فرزندان امير المؤ منين (ع ) است .(365) وى به همراه شوهرش ، عـون بـن جـعـفـر از مـديـنـه بـه امـام حسين (ع ) پيوستند و به همراه آن حضرت در كربلا حضور داشـتـنـد. شـوهـرش در روز عـاشـورا بـه درجـه رفـيـع شـهـادت نـايـل شـد(366) و خـودش بـه اسارت لشكريان بنى اميّه درآمد.(367) گرچه بـسـيارى از منابع نام ام كلثوم را به عنوان بانويى كه در كربلا حضور داشت و جزء اسيران بود آورده اند ولى مقيّد به صغرى و كبرى ننمودند.(368)
16 ـ ام كلثوم كبرى زينب كبرى
17 ـ ام محسن
او، مـادر مـحـسـن بـن حـسـيـن (ع )(369) و نـامـش نـامـعـلوم اسـت .(370) ولى احـتمال دارد، وى همان رباب يا شهربانو باشد.(371) ياقوت حُمَوى مى گويد: وقتى كاروان اسيران كربلا به كوه جوشن رسيد كه معدن مس و در غرب حلب است ، ام محسن فرزندش را سقط كرد. تلاش وى براى تهيّه آذوقه در آن مكان بى نتيجه ماند. كارگران آنجا هم نه تنها وى را مـسـاعـدت نـكـردنـد بلكه ناسزا نيز گفتند. ام محسن ، از اين كار، خشمگين شد و از خداوند مـتـعـال خـواسـت تـا آنـان را مـجـازات كـنـد. بـر اثـر نـفـريـن او بـركـت از آن كـوه گـرفـتـه شد.(372) از زندگى وى اطلاع ديگرى در دست نيست .
18 ـ ام وهب
از جـمـله زنانى كه در كربلا حضور داشته ، ام وهب بوده ، وى به همراه شوهرش و يا به همراه فـرزنـدش در همان روز عاشورا طبق گفته اكثر مورّخان به شهادت رسيد. اما منتخب التواريخ او را در شمار اسيران كربلا قرار داده است .(373)
19 ـ ام هانى بنت على (ع )
ام هـانـى ، فـرزنـد امـام عـلى (ع ) و مـادرش ام ولد اسـت .(374) او بـا پـسر عموى خود، عـبـداللّه اكـبـربـن عـقـيـل ازدواج كرد(375) و داراى فرزندانى به نام هاى محمد اوسط، عبدالرحمن ، مسلم و ام كلثوم گرديد.(376)
ام هـانـى بـا هـمسرش به كربلا آمد و پس از شهادت وى همراه كاروان اسيران به كوفه و شام رفت .(377)
20 ـ اميمة سكينه (ع )
21 ـ امينة سكينه (ع )
22 ـ بحرية بنت مسعود ام عمروبن جناده
23 ـ جُمانة ام جعفر
24 ـ جُمانة
جـُمـانـة ، فـرزند ابوطالب و فاطمه بنت اسد و عمّه ى امام حسين (ع ) است . او با پسر عمويش ، ابـوسـفـيـان بـن حـارث بـن عـبـدالمـطـلب ،(378) از اصـحـاب خـوش سـخـن رسول خدا و از سرايندگان مرثيه آن بزرگوار ازدواج كرد(379) و برايش فرزندى به نام عبداللّه به دنيا آورد.(380) وى در واقعه ى خونين كربلا و حوادث تلخ پس از آن حـضـور داشـت (381) و افـشـاگـر چـهـره ى باطل حكومت يزيد در دوران اسارت بود.
25 ـ حسن بن حسن (ع ) حسن مثّنا
26 ـ حسن مثّنا
حـسن ، فرزند امام مجتبى (ع ) و مادرش ، خوله دختر منظور فرازيه است .(382) او مردى بـزرگ ، دانـشمند و پارسا بود(383) و سرپرستى صدقات امام على (ع ) را در زمان خود به عهده داشت .(384)
حـسـن مـثـّنـى ، بـراى خـواسـتـگـارى يـكـى از دو دخـتـر عـمـويـش بـه مـنـزل امـام حـسـيـن (ع ) رفـت . آن حـضـرت به او فرمود: خودت هر كدام را كه بيشتر دوست دارى انتخاب كن . ولى او شرم كرد و پاسخى نداد. امام حسين (ع ) فرمود: من دخترم ، فاطمه را برايت انتخاب مى كنم ؛ زيرا او به مادرم فاطمه شبيه تر است .(385)
فـرزنـدان وى ، از فـاطـمـه و دو زن ديـگر(386) عبارتند از: محمد، عبداللّه ، ابراهيم ، جعفر، داود، زينب ، ام كلثوم ، فاطمه ، مُليكه و ام القاسم .(387)
حسن ، در حماسه ى روز عاشورا شركت جست و در رويارويى با دشمن زبون ، هفده تن از آنان را بـه هـلاكـت رسـانـد. او كـه بـه شـدّت مـجروح و دست راستش قطع شده بود،(388) با وسـاطـت اسـمـاءبن خارجه فزارى ، از هم قبيله اى هاى مادرش ، از صحنه ى نبرد خارج گرديد و بـه اسـارت درآمـد.(389) حـسـن مثنى نيز مانند ساير اسيران بر شتر بى جهاز برهنه ،(390) سـوار و بـه سـوى شام برده شد. او مى گويد: چون نزد يزيد رفتم تعداد ما بـيـش از ده نـفـر بـود. بـه فـرمـان وى ، بـه سـوى مـديـنـه حـركـت كـرد. در اوّل ماه بدانجا رسيديم .(391)
سـرانـجـام ، حـسـن بـن حـسن (ع ) در سى و پنج سالگى در مدينه ديده از جهان فرو بست و به ديدار حقّ شتافت .(392)
27 ـ حسنيه
از جزئيات زندگى او اطلاع كاملى در دست نيست . تنها، در برخى از منابع متاءخر آمده است : امام حسين (ع )، وى را از نوفل بن حارث بن عبدالمطلب خريد و به عقد ازدواج مردى به نام ((سهم )) در آورد. حـسـنـيه ، كنيز امام حسين (ع )، كه در منزل امام سجاد (ع ) خدمت مى كرده همراه سيّدالشهدا (ع ) بـا پسرش ‍ منجح بن سهم به كربلا آمد.(393) منجح در ركاب اباعبداللّه الحسين (ع ) بـه شـهـادت رسـيـد(394) و حـسـنـيـه ، بـا دل پرغم و چشم اشكبار، با كاروان اسارت به كوفه برده شد.
28 ـ حسين بن حسن (ع )
حـسـيـن ، فـرزنـد دوّمين امام شيعيان جهان ، امام حسن (ع )،(395) مادرش ظمياء و امّ ولد است .(396) از آنـجـا كـه دنـدان هـاى جـلويـش شـكـسـتـه بـود بـه وى ، اثـرم مـى گفتند.(397) فرزندانش عبارتند از: على ، حسن ، محمد،(398) ام سلمه ، كلثوم و فـاطـمـه .(399) برخى از معاصرين ، او را در زمره ى اسيران حادثه ى كربلا قرار داده اند.(400) از نامبرده ، اطلاع ديگرى در دست نيست .
29 ـ خديجه بنت على (ع )
خـديـجه ، دخت گرامى امام على (ع ) و مادرش ام ولد است .(401) وى با پسر عموى خود، عـبـدالرحـمـن بـن عـقـيل (402) و سپس با عبدالرحمن بن عبداللّه ... بن عبد شمس ازدواج و خـداونـد مـتـعـال از عـبـدالرحـمـن بـن عـقـيـل سـه فـرزنـد بـه نـام هـاى سـعـيـد، عقيل و حميده به ايشان عنايت كرد.(403)
خـديـجـه ، بـانـوى شـجـاع كـاروان حـسـيـنـى ، عـلاوه بـر تـحـمـّل مـصـيـبت شهادت همسرش ، عبدالرحمن بن عقيل و دو جوان دلبندش در كربلا شاهد و ناظر دوران تلخ اسارت نيز بوده است . او سرانجام در كوفه ، ديده از جهان فروبست و به جوار حق شتافت .(404)
+ نوشته شده در  ساعت   توسط حسن  |